Home / Overweging / De Heilige Stephanus

De Heilige Stephanus

De Heilige Stephanus

 

7e zondag van Pasen,2 juni 2019
Overweging bij Handelingen 7,55 – 60 en Johannes 17 20 – 25

 

Dominicanenklooster Huissen

Het is alweer negen jaar dat ik in Nijmegen woon. Al wandelend ben ik ook in de Stevenskerk geweest. Het is voor de stad één van de meest gezichtsbepalende monumenten. De kerk is al meer dan zeven eeuwen oud. De beroemde dominicaan Albertus Magnus, de leermeester van Thomas van Aquino heeft hem in 1273 ingewijd.  In 1591 werd het kerkgebouw door de beeldenstorm bezocht en is vervolgens protestants geworden. In 1944 werd bij het bombardement dit gebouw zwaar beschadigd, gelukkig is hij weer gerestaureerd.  Pas bij de voorbereiding van deze overweging viel bij mij het kwartje. Ik had mij tot voór deze week nooit afgevraagd wie die Steven,  de Heilige waarnaar de kerk is vernoemd eigenlijk is. Even rond googelend vond ik  al snel een antwoord: De Steven van de Stevenskerk is inderdaad dezelfde als de Heilige Stephanus die in onze eerste lezing zo gruwelijk de martelaars dood vindt. Wat wordt er in de Bijbel over deze man verteld? Na de dood van Jezus groeide de nieuwe gemeente als kool. De groep eerste christenen werd zo groot dat de 12 apostelen onvoldoende tijd hadden voor hun kerntaak –  verkondigen en bidden- .  Zo ontstond het idee om het diaconaat ten behoeve van de eigen gemeenschap anders te organiseren. Ze stelden zeven personen aan, waarvan Stephanus, een man vol van wijsheid en met een groot geloof in Jezus, als eerste genoemd werd.  Samen met de zes anderen kreeg hij een wijding tot diaken. In de Bijbel worden alle zeven diakenen bij name genoemd. Ik ga hier even op in omdat er in de katholieke kerk, tot op de dag van vandaag,  onenigheid is over wie deze personen waren. Zijn het enkel en alleen mannen of waren er toen ook al vrouwen bij? Ik ben geen deskundige op het gebied van taal. Wat ik wel kan zien is dat ze allemaal een Griekse naam droegen. Stephanus, Fillipus, Prochorus, Nikanor, Timon, Parmenas en Nikolaüs. Is de keuze van toen,  om enkel en alleen mannen tot diaken te wijden, een leidend argument voor de kerk van vandaag? En als ik vervolgens vraag: kunnen er in de huidige kerk ook vrouwen tot diaken worden gewijd? Onder veel financiële producten staat de volgende waarschuwing: In het verleden behaalde resultaten geven geen garantie voor de toekomst.
Lees de bijsluiter.
Volgens mij zou het een heerlijk, feestelijk moment zijn, als er in de huidige katholieke kerk ook plaats zou zijn voor gewijde vrouwen, om te beginnen als diaken.

Terug naar Stephanus.

Door God rijk begunstigd met kracht, deed Stephanus wonderen onder het volk. Hij viel daardoor op. Leden van de synagoge begonnen met hem te discussiëren, wilden van hem weten wie Jezus was. Omdat zij niet opgewassen waren  tegen de Geest van wijsheid waarmee hij sprak, groeide de boosheid en het verzet bij de leden van de synagoge.  Om hem monddood te maken werden er valse getuigen tegen hem ingezet. Zij vertelden dat Stephanus onwaarheden verkondigde over Mozes en de profeten.

Hij werd vervolgens opgepakt en voor het Sanhedrin, de hogere rechters gebracht. Er staat geschreven dat hij, toen hij zich verdedigde, het gezicht van een engel had. Met kracht sprak hij waardoor zijn toehoorders steeds kwader werden en hun oren sloten. Hoe het verhaal afgelopen is hebben we in de eerste lezing gehoord. De beschuldigingen gaan van kwaad tot erger – tot verschrikkelijk. De rechters, priester en het volk,  iedereen wordt boos op hem. Er ontstaat een opstand, alles en iedereen tegen hem.  Hij vindt de dood door steniging. Stephanus is de  eerste martelaar van de kerk.

59Terwijl zij Stefanus stenigden, bad hij:
“Heer Jezus, ontvang mijn geest.” 

60Toen viel hij op zijn knieën en riep met luider stem:
“Heer, reken hun deze zonde niet aan.”
Na deze woorden ontsliep hij.

Het idee dat gelovigen van welke richting of achtergrond dan ook, in de loop van de eeuwen met elkaar in gevecht zijn geraakt  is verschrikkelijk en meer dan gruwelijk. Dat er ook vandaag christenen om hun geloof de dood vinden is niet te geloven. Vorige week vier doden in een katholieke kerk in Burkina Faso, onlangs zo’n 360 in Sri Lanka. Geweld, in welke vorm dan ook,  is helemaal verwerpelijk als je bedenkt dat de rode draad, de God die vanuit deze Bijbel tot ons spreekt, een God is die intens van mensen houdt. Het is een God die juist wil dat we in liefde en in eenheid met elkaar leven.

Zoals ouders voor kinderen kunnen bidden, bidt Jezus in het Johannesevangelie voor ons. Dát er voor ons gebeden wordt. Dat voelt goed, het heelt. Er wordt naar ons omgezien, ook als wij het spoor bijster zijn. Je kunt je omkeren, opnieuw een stap naar openheid en liefde zetten. Er is met de hulp van de Heilige Geest altijd verandering mogelijk. In zijn gebed wil Jezus ons een groot hart onder de riem steken. Hij schenkt ons Geeskracht die ook veerkracht is. Opdat we ons verbonden weten met Hem, de Vader en met elkaar. ‘Ik in hem en Gij in mij.’ Deze eenheid, uit God, heiligt ook ons. We gaan nog even terug naar Nijmegen, naar die oude Stevenskerk. Op dit moment is het een thuis voor velen. Dagjesmensen vinden er rust, op zondag kerkt er een oecumenisch gezelschap waar ook veel dominicanen komen. Op zaterdag vinden er  concerten en culturele evenementen plaats. De fundamenten van de kerk, ze verwijzen nog altijd naar het geloof van het begin. Het verhaal van Jezus, over hoop voor de toekomst en heel veel liefde. Een evangelie die ons wijst naar God en naar elkaar. Als de Heilige Stephanus vandaag  Nijmegen zou bezoeken, dan hoop ik dat de huidige bevolking naar hem luistert, zijn boodschap van vertrouwen en liefde wil horen en er naar zal handelen.

Laten wij het leven van Jezus herdenken, door een schaal met brood en een beker wijn op tafel te zetten.
Laten we bidden om Geestkracht.
Laten we bidden om vrede.

 

Holkje van der Veer OP

Top